ევროპის საბჭოს მინისტრთა კომიტეტი საქართველომ უნდა უზრუნველყოს ECHR გადაწყვეტილებების შესრულება 77 საქმეზე
ევროპის საბჭოს მინისტრთა კომიტეტი აქვეყნებს ანგარიშს ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს გადაწყვეტილებების შესრულების შესახებ 2025 წლისთვის. კომიტეტი აღნიშნავს, რომ ბევრ ქვეყანაში მიღწეულია მნიშვნელოვანი პროგრესი, მაგრამ მნიშვნელოვანი გამოწვევები რჩება. რას ამბობს ანგარიში საქართველოს შესახებ? ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის რატიფიცირების შემდეგ (1999 წ.) დღემდე, ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოში საქართველოს წინააღმდეგ 202 საქმეა აღძრული, საიდანაც 82 წამყვანია, 120 მეორდება. აქედან დღეს დასრულებულად („დახურულად“) ითვლება 125 საქმე (53 ლიდერია, 72 მეორდება). გასული წლის განმავლობაში საქართველომ კომპენსაციის სახით 748 817 ევრო გადაიხადა (2024 წელს - 85 512 ევრო). 2025 წელს მინისტრთა კომიტეტმა აიღო ზედამხედველობა საქართველოს წინააღმდეგ 11 საქმის აღსრულებაზე (2024 წელს - 13, 2023 წელს - 15). ახალი დარღვევების უმეტესობა ეხება სასამართლო პროცესების გადაჭარბებულ ხანგრძლივობას და შეკრების თავისუფლებასთან დაკავშირებულ საკითხებს. ერთი ახალი შემთხვევა ეხება პოლიციის მიერ აქციის მონაწილეების წინააღმდეგ ძალის გადამეტებას. 2025 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, საქართველოს სასამართლოს გადაწყვეტილებები 77 საქმეზე უნდა შეესრულებინა (2024 წელს 73, 2023 წელს 78). აქედან 9 წამყვანი საქმე გაძლიერებული ზედამხედველობის პროცედურას ექვემდებარებოდა (მათგან 5 ელოდა აღსრულებას ხუთ წელზე მეტი ხნის განმავლობაში), ხოლო 20 წამყვანი საქმე (აქედან 9 ელოდა აღსრულებას ხუთ წელზე მეტი ხნის განმავლობაში) სტანდარტული პროცედურის ქვეშ. ანგარიშში აღნიშნულია, რომ საქართველოს ხელისუფლებამ წარადგინა 7 სამოქმედო გეგმა და 15 განხორციელების ანგარიში. კომიტეტი ელოდება განახლებულ გეგმებს/ანგარიშებს 4 შემთხვევის შესახებ, რომლებზეც DEJ-მ მოითხოვა ინფორმაცია 2025 წლის 1 იანვრამდე. კომპენსაციის გადახდა 2025 წელს საქართველომ კომპენსაცია სრულად გადაიხადა 9 შემთხვევაში. ანგარიშის მიხედვით, 2025 წელს საქართველოს მიერ გადახდილი კომპენსაციის ჯამმა 748 817 ევრო შეადგინა. 5 შემთხვევაში მოსალოდნელია სრული გადახდის ან/და პროცენტის დადასტურება, მიუხედავად იმისა, რომ ევროპის ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს მიერ გადახდისათვის დადგენილი ვადა ექვს თვეზე მეტი ხნის წინ ამოიწურა. 2025 წელს მინისტრთა კომიტეტმა დახურა 7 საქმე (2 წამყვანი და 5 განმეორებადი). მათ შორის დაიხურა ერთი წამყვანი საქმე ოჯახური ცხოვრების პატივისცემის უფლებასთან დაკავშირებით, რაც შესაძლებელი გახდა სასამართლო პრაქტიკის განვითარებით ბავშვის საუკეთესო ინტერესების გათვალისწინებით. ასევე დაიხურა კიდევ 5 განმეორებითი საქმე, რადგან ინდივიდუალური ქმედება აღარ იყო საჭირო ან შესაძლებელი. ძირითადი გამოწვევები გამოვლინდა 2025 წელს წლის განმავლობაში მინისტრთა კომიტეტმა განიხილა 5 წამყვანი/კონსოლიდირებული საქმე საქართველოს წინააღმდეგ მე ვარ გაძლიერებული მეთვალყურეობის ქვეშ და მივიღე გადაწყვეტილებები მათზე: • არასათანადო მოპყრობისა და სიცოცხლის უფლების დარღვევის შემთხვევების ეფექტური გამოძიების არარსებობა; პოლიციის მიერ ძალის გადამეტებული გამოყენება ეჭვმიტანილების დაკავებისას („ცინცაბაძის ჯგუფის საქმე“ - ბოლო გადაწყვეტილება 2025 წელს იქნა მიღებული); • ეროვნული სასამართლოები არ ასახელებენ საკმარის და დასაბუთებულ მიზეზებს წინასწარი პატიმრობის გასაგრძელებლად; პატიმრობის გახანგრძლივება მესამე პირების შესახებ ინფორმაციის მოპოვების მიზნით („მერაბიშვილის საქმე“ - ბოლო გადაწყვეტილება 2025 წელს იქნა მიღებული); • კანონმდებლობის ნაკლებობა გენდერის სამართლებრივი აღიარების შესახებ („საქმე ა.დ. და სხვა“ - ბოლო გადაწყვეტილება 2025 წელს იქნა მიღებული); • ჰომოფობიური და რელიგიურად მოტივირებული თავდასხმებისგან დაცვის ნაკლებობა (საქმეების ჯგუფი „იდენტობა და სხვა“ - ბოლო გადაწყვეტილება მიღებულია 2025 წელს); • შეკრების თავისუფლებისა და სამართლიანი სასამართლოს უფლების დარღვევა დემონსტრაციებთან დაკავშირებული ადმინისტრაციული ბრალდების კონტექსტში; თვითნებური ადმინისტრაციული დაკავების გამო თავისუფლებისა და უსაფრთხოების უფლების დარღვევა („მაქარაშვილის საქმე და სხვა“ - ბოლო გადაწყვეტილება 2025 წელს იქნა მიღებული). 2025 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით აღსრულებულ საქმეებს შორის რჩება შემდეგი საკითხები: ოჯახში ძალადობის არაეფექტური პრევენცია და სამართალდამცავი ორგანოების უმოქმედობის გამოძიების არარსებობა; სასამართლო პროცესის ხანგრძლივობა და ეფექტური სამართლებრივი საშუალებების არარსებობა; სამართლიანი სასამართლოსა და დამოუკიდებელი მართლმსაჯულების უფლების უზრუნველყოფა. რუსეთის ვალდებულებები საქართველოს მოქალაქეების წინაშე ევროპის საბჭოს მინისტრთა კომიტეტის მოხსენების რუსეთისადმი მიძღვნილ ნაწილში (სახელმწიფოთაშორისი საქმეების შესახებ) აღნიშნულია. როგორც ჩანს, რუსეთის ფედერაციას ჯერ კიდევ არ შეუსრულებია გადაწყვეტილება ქართველების მასობრივი დაკავებისა და დეპორტაციის საქმეზე.
• ხვიჩა კვარაცხელიას ჯილდო „საქართველოს 2025 წლის საუკეთესო სპორტსმენი“ გადაეცა. • ევროსაბჭოს პრეზიდენტი: 2022 წელს მივხვდით, რომ რუსეთს არ სურს თანამშრომლობა • გიგა ლემონჯავა: პატიმრებით ვაჭრობა არ იქნება! • ტუბერკულოზის მსოფლიო დღესთან დაკავშირებით აჭარაში უფასო სკრინინგი მიმდინარეობს • ირაკლი კობახიძე - 1917 წლის 25 მარტს ავტოკეფალიის გამოცხადებით ქართველმა ერმა აღადგინა ისტორიული სამართლიანობა, თუმცა სწორედ პატრიარქის უდიდესი ძალისხმევა მიგვიყვანა სრულ და საბოლოო გამარჯვებამდე. • ნავთობის მსოფლიო ბაზრის ზეწოლის ფონზე საქართველოს მასშტაბით საწვავის ფასები იზრდება •