როგორ ხდება ქართული მეღვინეობის სუბსიდირება და რატომ იზრდება ღვინის ექსპორტი რუსეთში?
წელს, ქართული ღვინის ექსპორტის ზოგადი შემცირების მიუხედავად, რუსეთში მიწოდებამ კვლავ დაიწყო ზრდა. რუსეთის ფედერაციამ ღვინის პროდუქტებზე აქციზის გადასახადი გაზარდა, თუმცა ქართული ღვინის უმსხვილეს იმპორტიორად რჩება. საქართველოს მთავრობა დიდ სუბსიდიებს გამოყოფს მრეწველობის მხარდასაჭერად, მიაჩნია, რომ იგი სისტემურად მნიშვნელოვანია სოფლის მეურნეობისა და საექსპორტო პოტენციალისათვის. რას ამბობენ ქართული ღვინის ექსპორტის მოღვაწეები? * გასულ წელს საქართველომ მსოფლიო ბაზრებზე 144,8 მილიონი დოლარის ღირებულების 49,5 ათასი ლიტრი ღვინო გაიტანა. ეს მნიშვნელოვნად ნაკლებია, ვიდრე 2024 წელს, როდესაც ქართულმა ღვინის კომპანიებმა სხვადასხვა ქვეყნებს 173,7 მილიონი დოლარის ღირებულების 60,3 ათასი ლიტრი ღვინო მიაწოდეს. *ექსპორტის შემცირება აიხსნება იმით, რომ გასული წლის დასაწყისში ამოქმედდა რუსეთის მთავრობის დადგენილება ღვინის პროდუქტებზე, მათ შორის, საქართველოსთან დაკავშირებით ახალი აქციზის შემოღების შესახებ. აქციზის გადასახადი 12,5%-დან 20%-მდე გაიზარდა. * 2024 წელს საქართველომ თავისი ღვინის 66% რუსეთში გაყიდა და 182,6 მილიონი დოლარი გამოიმუშავა. შედარებისთვის: მეორე ადგილზე პოლონეთი იყო 16,6 მილიონი დოლარის შემოსავლით. * 2025 წელს რუსეთის ფედერაციაში ქართული ღვინის ექსპორტი დაახლოებით 12%-ით შემცირდა, წელს კი კვლავ ზრდა დაიწყო: იანვარში რუსეთში 8 მილიონი დოლარის ღირებულების დაახლოებით 3 მილიონი ლიტრი ღვინო შევიდა. ღირებულებით, ეს $1.1 მილიონზე მეტია გასული წლის იანვარში. © ფოტო: მარია ნოვოსელოვა/Vestnik Kavkaza რატომ სწირავენ ხელისუფლება ღვინის მრეწველობას? ექსპორტის აღდგენას ხელს უწყობს საქართველოს მთავრობის გრძელვადიანი პოლიტიკა მევენახეობისა და ღვინის წარმოების მნიშვნელოვანი სუბსიდირების შესახებ. თუ 2024 წელს ამ მიზნებისთვის სახელმწიფო ბიუჯეტიდან დაახლოებით 30 მილიონი ლარი (11,3 მილიონი დოლარი) გამოიყო, მაშინ გასულ წელს, რომელიც ღვინოზე რუსული აქციზის გაზრდის გამო კრიზისად იქცა, სუბსიდიების მოცულობა 50 მილიონ ლარამდე (18,8 მილიონი დოლარი) გაიზარდა. გრძელვადიანი პრაქტიკის მიხედვით, სუბსიდიებს იღებენ მარნები, რომლებიც გლეხებისგან ყურძენს ყიდულობენ. სუბსიდია თითოეულ კილოგრამ ყურძენზე წარმოების ღირებულების მხოლოდ ნაწილია. ამრიგად, მეღვინეობა (როგორც კერძო საწარმო) და სახელმწიფო პასუხისმგებლობას ერთმანეთში ინაწილებენ. © ფოტო: მარია ნოვოსელოვა/Vestnik Kavkaza კახეთის მონოკულტურა ქართული ღვინო ძირითადად იწარმოება კახეთში, ქვეყნის აღმოსავლეთით, სადაც ასობით ათასი გლეხი ისტორიულად ექსკლუზიურად იყო დასაქმებული ამ ინდუსტრიაში. 2025 წელს მევენახეებმა დაახლოებით 320 ათასი ტონა ყურძენი დაკრიფეს. ეს შედარებულია საბჭოთა პერიოდის მაჩვენებლებთან, როდესაც ყოველწლიურად 500 ათასი ტონა ყურძენი იკრიფებოდა. დახურული საბჭოთა ბაზრის პირობებში, საქართველოს სსრ ითვლებოდა უზარმაზარი ქვეყნის ღვინის მთავარ მწარმოებლად, ხოლო კახეთში ასობით კვადრატული კილომეტრი ექსკლუზიურად ყურძნით იყო დაკავებული. სსრკ-ს დაშლის შემდეგ ყველა ქართველმა ლიდერმა გააცნობიერა მევენახეობის გადაშენებასთან დაკავშირებული პოლიტიკური რისკები, ამიტომ მათ გამოყო სუბსიდიები ტრადიციული წარმოების შესანარჩუნებლად. ვინაიდან ღვინო არ არის მხოლოდ კომერციული პროდუქტი, არამედ ქართული ეროვნული იდენტობის ნაწილი, ყურძნის ნაცვლად სხვა კულტურების მოყვანისადმი პრაგმატული მიდგომის აუცილებლობის ოდნავი მინიშნებაც სასტიკი სოციალური უარყოფით მოჰყვა. და არ აქვს მნიშვნელობა, რომ ყურძნის ნაცვლად ატმის ან საზამთროს მოყვანა უფრო მეტად შეესაბამება საბაზრო ეკონომიკის პრინციპებს და საერთაშორისო ბაზრის რეალობას. © ფოტო: ანასტასია ტესემნიკოვა/ვესტნიკ კავკაზა საქართველოს ბრენდი საქართველო პოზიციონირებს ღვინის სამშობლოდ და ხელისუფლება ამ ნარატივს საერთაშორისო ასპარეზზე ავრცელებს. 2025 წელს მთავრობამ გამოყო 692,969 ლარი (261,000 აშშ დოლარი) ექსკლუზიურად ღვინის, როგორც ქართული კულტურული მემკვიდრეობის პოპულარიზაციისთვის: მსოფლიოს ათეულობით ქვეყანაში ღვინის კომპანიამ, მთავრობის ფინანსური მხარდაჭერით, მოაწყო გამოფენები და პრეზენტაციები, სადაც აქცენტი გაკეთდა "ისტორიული მემკვიდრეობის" უნიკალურობაზე, "უნიკალურმა ტექნოლოგიურმა განვითარებამ საქართველოსთვის, როგორც ქვეყნისთვის. რომელსაც თანამედროვე ქართველების შორეული წინაპრები რამდენიმე ათასი წლის წინ ინახავდნენ და აწარმოებდნენ ღვინოს.
• თენგიზ შარმანაშვილი ოპოზიციის ნაწილის გაერთიანებაზე: ეს რადიკალები რეალურად არასოდეს ყოფილან გახლეჩილი; მათმა ბატონებმა უბრალოდ შეცვალეს კონფიგურაცია და ახლა მათ გააერთიანეს ისინი • თბილისის მერი კახა კალაძე აცხადებს, რომ ის საქართველოში ერ-რიადიდან სტამბოლის გავლით ბრუნდება • სომხეთის პრემიერ-მინისტრი საქართველოს დღეს ეწვევა • მიხეილ სააკაშვილი - დღეს ოპოზიცია იჩენს ერთიანობას, ახლა უნდა გამოიჩინოს ძალა და ერთ-ერთი მიმართულება უნდა იყოს დიქტატურის მიმართ სექტორული სანქციების მოთხოვნა - ამის კომპეტენცია ოპოზიციას ნამდვილად აქვს. • სომხეთის პრემიერ-მინისტრი საქართველოს დღეს სამუშაო ვიზიტით ეწვევა • ნიკოლოზ სამხარაძე: აშშ-ის სახელმწიფო მდივნის მოადგილეს ევროპისა და ევრაზიის საკითხებში განვიხილეთ ღირებულების გათანაბრება - დავადასტურეთ მზადყოფნა, დავიწყოთ მუშაობა ახალ სტრატეგიული პარტნიორობის შეთანხმებაზე. •