ევროპის პრესის თავისუფლების ანგარიში 2025 წელს საქართველოში ვითარება საგანგაშო ტემპით გაუარესდა
პრესის თავისუფლების მდგომარეობა საქართველოში მკვეთრად გაუარესდა 2025 წელს, ქვეყანაში გაფრთხილებების 78%-იანი ზრდა დაფიქსირდა წინა წელთან შედარებით, ევროპის საბჭოს ჟურნალისტთა უსაფრთხოების პლატფორმის მიერ წარმოდგენილ ევროპის პრესის თავისუფლების ყოველწლიურ ანგარიშზე დაყრდნობით. 2025 წელს პლატფორმას საქართველოს შესახებ სულ 32 გაფრთხილება წარედგინა, რაც ასახავს იმას, რასაც ანგარიშში პრესის თავისუფლების უფრო ფართო დემონტაჟი ეწოდება. დოკუმენტში მოხსენიებულია ინსტიტუციური რეპრესიები, პოლიტიზებული სამართალდამცავი ორგანოები, სახელმწიფო ინსტიტუტებისა და საჯარო სერვისების მედიის ხელში ჩაგდება და ეფექტური კონტროლისა და ბალანსის ეროზია, როგორც დაცემის მთავარი მამოძრავებელი ძალა. ანგარიშში ერთ-ერთი ყველაზე თვალსაჩინო შემთხვევაა დამოუკიდებელი მედიასაშუალებების „ბათუმელებისა“ და „ნეტგაზეთის“ დამფუძნებლისა და დირექტორის, მზია ამაღლობელის შემთხვევა. 2025 წლის 6 აგვისტოს, წინასწარი პატიმრობის 200 დღეზე მეტი ხნის შემდეგ და რასაც მოხსენებაში უაღრესად პოლიტიზებულ სასამართლო პროცესზეა აღწერილი, ამაღლობელს ორი წლით თავისუფლების აღკვეთა მიესაჯა. მისი დაპატიმრების შემდეგ, როგორც მას, ასევე მის მედია ორგანიზაციებს, გავრცელებული ინფორმაციით, აწყდებიან ცილისწამების, დამამცირებელი მოპყრობისა და ეკონომიკური შურისძიების წინაშე. ანგარიში ასევე მიუთითებს ჟურნალისტების თვითნებურ დაკავებებზე. 2025 წლის 3 ნოემბერს მედიაჩეკერის ჟურნალისტი ნინია კაკაბაძე აქციის გაშუქებისას ადმინისტრაციული ბრალდებით „გზის გადაკეტვის“ ბრალდებით დააკავეს. ოქტომბერში პუბლიკას ჟურნალისტი მამუკა მგალობლიშვილი მსგავსი ბრალდებით მცირე ხნით დააკავეს. განსაკუთრებით შემაშფოთებელია 2025 წლის საკანონმდებლო განვითარება. 1 აპრილს პარლამენტმა მიიღო ეგრეთ წოდებული „უცხოელი აგენტების“ კანონის ახალი ვერსია, სახელწოდებით „უცხოელი აგენტების რეგისტრაციის აქტი“, რომელიც ითვალისწინებს 25 000 ლარამდე ჯარიმით (8250 ევრო) ჯარიმით და ხუთ წლამდე თავისუფლების აღკვეთას. 12 ივნისს მიღებულ იქნა ცვლილებები „გრანტების შესახებ“ კანონში, რომელიც უცხოელ დონორებს გრანტების გაცემამდე წინასწარ აღმასრულებელი თანხმობის მიღებას ავალდებულებს. მაუწყებლობის შესახებ კანონში შეტანილი ცვლილებებით, რომელიც ძალაში შევიდა იმავე თვეში, გააფართოვა საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის (GNCC) უფლებამოსილება ფაქტობრივი სიზუსტის, სამართლიანობისა და კონფიდენციალურობის რეგულირების მიზნით - ის სფეროები, რომლებიც ადრე თვითრეგულირებით იმართებოდა. ცვლილებები კომისიას საშუალებას აძლევს დააწესოს ჯარიმები მაუწყებლის წლიური შემოსავლის 3%-მდე ან გააუქმოს ლიცენზია. ახალი დებულებით ხელისუფლებამ უკვე შეიტანა საჩივრები ფორმულა TV-სა და TV პირველის წინააღმდეგ. ივნისში მიღებულმა შემდგომმა ცვლილებებმა შეამცირა დაცვის კანონი სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების შესახებ და გაზარდა პასუხისმგებლობა ცილისწამებისა და შეურაცხყოფისთვის. ასევე განხორციელდა ცვლილებების პროექტი საერთო სასამართლოების შესახებ ორგანულ კანონში, რომელიც პოტენციურად ზღუდავს ჟურნალისტებს სასამართლოს შენობიდან გაშუქების შესაძლებლობას, აკრძალავს ფოტო, ვიდეო და აუდიო ჩანაწერებს სასამართლო შენობებში და მის გარშემო, კონკრეტული სასამართლო ნებართვის გარეშე. ანგარიშში აღნიშნულია, რომ სასამართლოს გადაწყვეტილებით გაყინულია რამდენიმე არასამთავრობო ორგანიზაციის, მათ შორის პრესის თავისუფლების ჯგუფის საბანკო ანგარიშები. ასევე სამიზნე გახდა მედია ორგანიზაციები, მათ შორის ონლაინ გამოცემა Project 64, ორგანიზაცია მთის ამბების უკან და ორგანიზებული დანაშაულის კვლევის მედია ცენტრი, რომელიც მართავს საგამოძიებო გამოცემა iFact-ს. საქართველოს საზოგადოებრივი მაუწყებლის (GPB) სარედაქციო დამოუკიდებლობის შესახებ შეშფოთებაც შენარჩუნდა. 2025 წლის ევროკავშირის გაფართოების პოლიტიკის კომუნიკაციაში ნათქვამია, რომ მაუწყებელს „აკლდა დამოუკიდებლობა, აქვს მიკერძოებული სარედაქციო პოლიტიკა და წვლილი შეიტანა ევროკავშირის საწინააღმდეგო რიტორიკის პოპულარიზაციაში“. საზოგადოებრივმა მაუწყებელმა ჟურნალისტები ვასილ ივანოვი ჩიქოვანი და ნინო ზაუტაშვილი გაათავისუფლა მას შემდეგ, რაც მათ პოლიტიკური ჩარევის შესახებ შეშფოთება გამოთქვეს და ზაუტაშვილის თოქ-შოუ გაუქმდა. ამას მოჰყვა დამატებითი გათავისუფლებები, რამაც გააძლიერა შეშფოთება მაუწყებლის მმართველობასა და დაფინანსებაზე პოლიტიკური გავლენის გამო. საქართველო ასევე განაგრძობდა რამდენიმე უცხოელ ჟურნალისტს, მათ შორის ბრიტანელ დამოუკიდებელ რეპორტიორს უილ ნილს, ფრანგ ფოტოჟურნალისტს ჟერომ ჩობოს, იტალიელ ჟურნალისტს ჯაკომო ფერარას და შვეიცარიელ ფოტოჟურნალისტს გრეგორ სომერს შესვლაზე უარის თქმა. ანგარიშში ასევე დოკუმენტირებულია ათობით ფიზიკური თავდასხმა ჟურნალისტებზე სამართალდამცავების მიერ. მედია მუშაკებს არაერთხელ დაეკისრათ ჯარიმები, მათი მუშაობის შეფერხება და კონფ
• 9 აპრილის მემორიალთან ერთი პირი დააკავეს • საქართველოში აშშ-ის ელჩის მოვალეობის შემსრულებელმა ალან პერსელმა პატივი მიაგო 9 აპრილს დაღუპულებს • 9 აპრილის ტრაგედიიდან 37 წელი გავიდა • პოლონური მედია – 5 თვის ბავშვის გარდაცვალების ფაქტზე პოლონეთში საქართველოს მოქალაქე დედა დააკავეს - ბავშვის მამას, რომელიც ასევე საქართველოს მოქალაქეა, ეძებენ. • დღეს დიდი ხუთშაბათის ღვთისმსახურება საქართველოს ყველა ტაძარში აღევლინება. • ცოფის შემთხვევის შემდეგ წალკაში კარანტინი გამოცხადდა •